Bình Định không chỉ là mảnh đất du lịch với nhiều địa danh nổi tiếng trên bản đồ du lịch Việt Nam mà Bình Định còn được tạo hóa ban tặng nhiều sản vật từ đại dương. Trong đó hải sản là một trong những thế mạnh nổi tiếng của Bình Định. Hải sản tươi sống, hải sản khô, luôn là niềm tự hào của người dân Bình Định mỗi khi nhắc đến quê hương. Về Bình Định nhớ thưởng thức món khô cá cơm sọc đen hay người địa phương vẫn quen gọi là khô cá cơm săn hay cá cơm than.

1. Vài nét sơ lược về khô cá cơm sọc đen (cá cơm săn hay than)

Đây là loài cá thân hình nhỏ, thuôn, con to cũng chỉ bằng đầu chiếc đũa. Khi còn sống mình nó trong, nhiều thịt và hai bên lườn có sọc dài từ đầu đến tận đuôi màu xanh biếc, ngả sang xanh sẫm màu. Nên nó còn có tên gọi cá cơm than. Khi phơi khô, màu của nó sẫm lại giống như màu đen nên có tên gọi khô cá cơm sọc đen. Điều đặc biệt ở loài cá này là thịt rất chắc và dai. Do vậy, người dân địa phương thường gọi là cá cơm săn để phân biệt với cá cơm mòm là loài cá thịt bở và mềm hơn.

2. Cách bảo quản khô cá cơm sọc đen Bình Định

Với khô cá cơm sọc đen Bình Định thì việc bảo quản không mấy khó khăn bởi nó là loài cá biển, khi đánh bắt lên, người chế biến còn ướp chút muối rồi mới đem phơi nên cá ít bị hư hỏng nếu được giữ ở nhiệt độ không quá ẩm ướt và để nơi khô ráo. Tốt nhất nên rút chân không thì việc bảo quản có thể được vài tháng. Nếu không có điều kiện rút chân không, hãy đảm bảo cá được khô thật kỹ thì có thể gói trong giấy bản, loại giấy ở các tiệm thuốc bắc nhằm hút ẩm sau đó cho vào bao ni lông cột chặt, để nơi khô ráo.

Cách cuối cùng là đóng gói trong bịch ni lông và để trong ngăn mát tủ lạnh hoặc hộc để rau quả, có thể giữ được mùi vị và chất lượng trong vòng 1 tháng.

3. Cách chế biến

Có rất nhiều món ăn được chế biến từ con cá cơm này. Có các món phổ biến như: Cá cơm chiên, cá cơm rim cho đến cá cơm tẩm gia vị rồi chiên, tẩm bột chiên, kho hay sên với đường ….món nào cũng ngon và hấp dẫn.

4. Khô cá cơm sọc đen làm món gì ngon nhất

Món rim

Khô cá cơm sọc đen đem ngâm cho bớt mặn. Phi thơm hành, tỏi, sau đó cho cá  vào đảo đều, tiếp đến cho nước mắm (cho ít thôi vì cá đã mặn sẵn rồi) và đảo nhanh. Khi mắm thấm thì cho đường (độ ngọt tùy khẩu vị từng người) đảo mạnh tay. Cá sẽ vừa mặn, vừa ngọt và tất nhiên sẽ có màu nâu cánh gián đẹp mắt. Cuối cùng cho tiêu và ớt là xong món cá cơm rim. Cá cơm rim này ăn với cơm nóng là tuyệt.

Kho tiêu

Khô cá cơm sọc đen rửa sạch. Trong khi rửa, khô cá cơm ngấm nước sẽ làm cá mềm hơn. Cho dầu vào chảo đun sôi, cho tỏi và ớt băm vào phi thơm. Thêm một chút đường cho vị kho được dịu. Cho thêm hành tím xắt lát vào đảo đều và cuối cùng cho cá cơm vào kho, cho thêm chút nước cho xâm xấp cá. Đợi cá ngấm các loại gia vị thì cho tiêu đập dập hoặc xay nhỏ đều được, để lửa nhỏ đến khi nước gần cạn là được.

Kho quẹt

Muốn kho quẹt thì cần chuẩn bị thêm chút thịt ba chỉ và tôm khô. Thịt ba chỉ xắt cọng cỡ tôm khô, đồng kích cỡ với khô cá cơm. Khô cá cơm sọc đen và tôm khô ngâm nước khoảng 10 phút cho mềm. Bắc chảo dầu xào thịt trước cho săn lại sau đó cho thêm ớt sừng, hành tím, tỏi băm vào xào đều tay. Kế đến cho cá cơm khô và tôm khô vào đảo nhanh. Tiếp theo cho mắm và ớt hiểm vào, chế thêm chút nước cho xâm xấp cá và hạ nhỏ lửa cho đến khi thấy cá và các nguyên liệu kho cùng đã keo lại là đã hoàn tất món kho quẹt với Khô cá cơm sọc đen.

Chiên nước mắm

Khô cá đem ngâm cho mềm và bớt mặn. Để ráo rồi mới chiên vàng, giòn. Pha nước mắm tỏi, ớt, đường, bột ngọt rưới lên trộn đều là hoàn tất món ăn thơm ngon hấp dẫn này.

Rang cùng đậu phộng

Khô cá cơm sọc đen ngâm cho mềm. Để ráo rồi mới chiên vàng, giòn. Cho hành tỏi và dầu vào chảo phi thơm, cho thêm đường, bột ngọt, tương ớt vào cùng với nước mắm. Sau cùng cho khô cá cơm và đậu phộng rang sẵn vào đảo đều là xong món ăn khô cá cơm rang đậu phộng.

Làm gỏi xoài

Khô cá cơm sọc đen chiên giòn và vàng. Xoài xanh nhưng phải xanh già hoặc hửng chín là ngon để không bị chua, có độ giòn. Xoài băm sợi, trộn đều với khô cá cơm đã chiên. Vắt chanh và đường vào trộn đều. Thêm các loại rau thơm, mắm, bột ngọt, tỏi, ớt băm nhỏ, đậu phụng rang giã nhỏ là hoàn thiện món gỏi xoài khô cá cơm. Ăn cùng bánh tráng nướng là hết chỗ chê.

Kho cay

Khô cá cơm sọc đen rửa sạch, để ráo. Phi hành, tỏi, ớt cho thơm. Cho khô cá vào đảo đều, nêm chút mắm, đường, bột ngọt và ớt hiểm cho dậy mùi. Bạn có thể cho thêm ít lát thơm cho có màu đẹp, vị ngọt và mùi thơm đặc trưng. Thơm cũng có tác dụng làm mềm cá cơm khô. Để nhỏ lửa cho thấm tháp. Rắc thêm chút hành lá là hoàn tất món ăn. Ăn với cơm.

Làm chua ngọt

Ngâm khô cá vào nước khoảng 5-10 phút, rửa sạch, để ráo. Đun chút nước mắm với hành, tỏi băm và ớt đâm nhuyễn. Cho khô cá cơm vào đun sôi, chờ nước cạn và có vẻ săn vào cá. Lúc này cho đường vào đảo nhanh tay, nhỏ lửa. Khi thấy keo lại và có màu vàng óng như mật ong thì cho nước cốt chanh vào đảo đều tay. Tắt bếp là có món Khô cá cơm sọc đen chua ngọt.

Ngào đường

Phi hành tỏi trên chảo cho thơm. Rồi cho hỗn hợp gồm tương ớt, dầu mè, nước, mật ong, tỏi bằm vào. Chờ cho nó sôi, vặn nhỏ lửa. Tiếp đến cho Khô cá vào đảo đều cho thấm gia vị này. Tắt bếp. Kế tiếp cho đường, mè rang và siro bắp vào đảo đều khi không có lửa trên bếp. Sao cho các loại gia vị thấm đều vào cá đến khi thấy nặng tay. Nhìn màu vàng óng và keo lại là được. Cho vào thẩu khi đã nguội để bảo quản.

Chiên giòn

Đây là cách chế biến đơn giản nhất. Cá cơm cho vào chảo dầu đang nóng, chiên nhỏ lửa. Chiên cho đến khi cá chín vàng và giòn là được. Có thể ăn chơi, ăn với cơm hay bánh tráng nướng. Nếu muốn có mùi gia vị thì khi chiên giòn xong có thể cháy tỏi, ớt, bột nêm, bột ngọt thì cá có vị mà thơm và không bị ướt. Vẫn giữ được độ giòn bởi trước đó đã được làm chín trong dầu.